Strafrecht, journalistiek en sociaaldemocratie

Thijs van Veen (1920-2006) was vanaf 1968 een toonaangevend hoogleraar strafrecht. Hij schreef uitzonderlijk veel en opvallend leesbaar, met veel oog voor de maatschappelijke werking van het strafrecht. Vanuit zijn sociaaldemocratische overtuiging was hij gericht op het goed en krachtig functioneren van de strafrechtspleging. Vóór zijn hoogleraarschap werkte hij lang in de journalistiek, bij Het Vrije Volk. Die krant, na 1945 vele jaren de grootste krant van Nederland, was in het verzuilde Nederland innig verbonden met de Partij van de Arbeid. Van Veen werkte er tot 1961 als adjunct onder hoofdredacteur Klaas Voskuil, daarna werd hij zelf hoofdredacteur. Zijn jeugd was eveneens sociaaldemocratisch gekleurd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij opgepakt vanwege activiteiten voor de Sociaaldemocratische Studentenclub. Hij zat bijna een jaar gevangen in het beruchte Oranjehotel in Scheveningen en werd veroordeeld door het Duitse Sondergericht.

Een invloedrijke hoogleraar strafrecht die zelf in zijn jeugd geruime tijd gevangen zat, in de wederopbouw ruim twintig jaar op hoog niveau in de journalistiek werkte en een uitgesproken politieke kleur had, dat is bijzonder. Wie was deze man? Speelde zijn eigen gevangenschap nog een rol in zijn verdere leven, ook professioneel? Hoe werkte zijn journalistieke loopbaan door in zijn werk als hoogleraar? En is zijn sociaaldemocratische kleur terug te zien in zijn wetenschappelijk werk?

Jaap de Hullu promoveerde in 1989 bij Van Veen. Daarna werd hij strafrechtadvocaat in Amsterdam en hoogleraar strafrecht in Tilburg. Van 2003 tot 2023 maakte hij deel uit van de strafkamer van de Hoge Raad, de laatste zes jaar als vicepresident.