'Nieuwlicht' op 't Veen

Een bezoek aan een gerestaureerd kerkgebouw bracht de schrijver terug naar zijn jeugd. Als leerling van amateurhistoricus David Philips had hij goed begrepen dat over de geschiedenis van Veenendaal nog vele vragen openstonden. Hij startte een zoektocht waarbij hij gebruik maakte van oude, nog niet benutte handschriften. Hij plaatste de ontwikkelingen in de 15e en 16e eeuw in een Europees perspectief en onderzocht de Vlaams-Bourgondisch wortels van de turfafgraving in de Gelderse Vallei.

Het nieuw te stichten Koninkrijk ‘Bourgondië’ claimde eeuwigheidswaarde en in 1383 werd in Champmol/Bourgondië de eerste steen gelegd voor een mausoleum voor de nieuwe dynastie. Het portaal van het mausoleum was versierd met beeldhouwwerken van de Haarlemse beeldhouwer Claus Sluter die tal van noorderlingen meenam om het ene meesterwerk na het andere te realiseren, met als hoogtepunt de ‘Mozesput’.

Deze sokkel wordt beschouwd als een onbetwist hoogtepunt in de middeleeuwse kunstgeschiedenis. Het bevond zich op de overdekte binnenplaats en stond symbool voor het leven. Het wordt gezien als een van de belangrijkste werken van Sluter. Het bestaat uit losstaande beelden van de zes oudtestamentische profeten Mozes, David, Jeremia, Zacheria, Daniël en Jesaja. Ze staan omgeven door treurende engelen op een zeshoekig voetstuk. De gezichten zijn zeer realistisch, naar het schijnt geïnspireerd door ouderen uit de joodse gemeenschap van die tijd.