Daar is een polderjongen doodgeschoten

Wie waren de mannen die eeuwenlang vooropgingen in Neerlands strijd tegen het water? Over de dijken, inpolderingen, droogleggingen en kanalen die Nederland hebben gevormd, zijn kilometers aan studies verschenen. Over de mannen die dat zware werk hebben verricht, is daarentegen bijna niets geschreven. Zonder de polderjongens zou het huidige Nederland er heel anders en een stuk kleiner hebben uitgezien. De polderjongens zijn het onderwerp van deze grondige studie. Van de middeleeuwen tot de negentiende eeuw volgt het boek de ontwikkeling van het polderwerkersberoep: van boerenzoons die hun vader helpen een dijkje om het erf te leggen tot georganiseerde, rondtrekkende ploegen met een zelfgekozen leider. Waarom was hun arbeid zo georganiseerd? En waren het werkelijk de zuipende, zedeloze rauwdouwers waarvoor angstige lokale gemeentes hen hielden?

Centraal staan de gravers van het Noordzeekanaal, hun stakingen voor fatsoenlijk loon en rechtvaardige behandeling. Zoals ook op die noodlottige septemberdag die uitliep op chaos, doodslag en brand. De al langer bestaande onrust onder de polderjongens had alles te maken met de arrogantie van de Engelse aannemers die zich niet wensten te houden aan de in Nederland geldende mores. Het daarop volgende proces, met alle media-aandacht, haalde zelfs de Hoge Raad. De aanleg van het Noordzeekanaal markeerde ook de overgang naar industrieel kapitalisme (in Nederland) en de teloorgang van het polderwerkersberoep.

Behalve een bijna vergeten beroep (hun bijna vergeten arbeid) komt ook de gemeenschap van de polderjongens tot leven, hun strategieën om de armoede te overleven, hun cultuur en hoe zij zich verhielden tot hun omgeving.