Het Monogram ; Ten westen van het verdriet

‘Deze bloem van de liefde: die plukten wij eens en voorgoed.’ In het sublieme liefdesgedicht Het Monogram (1971) valt liefdesextase (‘Ik heb gesproken over jou, met allen en alles’) echter samen met permanente treurnis: ‘ik treur over de jaren die komen zonder ons’ en ‘het scherp van het zwart van de dood’.

Ten westen van het verdriet (1995), Elytis’ laatste bundel, bevat zeven gedichten vol duisternis (‘de ziel zit vol rimpels’) en licht (‘De kleine lente van de lente kent geen einde.’). ‘Alles gaat over behalve de zwaarte van de ziel.’ De dichter vlucht ‘naar een of andere kleine grote schuilplek’ ‘met als knuffelspeeltjes mijn verdriet.’ En toch vertoeven de gedichten niet in het vasteland Verdriet, maar in de uiterst westelijke gebieden ervan, waar ‘de zonbrengende zon’ voortaan zachte kleuren weeft.

Binnen de brede adem van beide bundels vinden we andere klassieke componenten van de ‘summa Elytica’: schoonheid, vrijheid, hoop en wanhoop.

Nobelprijswinnaar literatuur ODYSSEAS ELYTIS (1911-1996) wordt geprezen als de meest Griekse dichter van de twintigste eeuw. Estheet, humanist, romanticus, bovenal surrealist: zijn gedichten zijn warm en gevoelig, boordevol beelden, metaforen en visioenen, perfect verzorgd naar vorm en klank, subtiel surrealistisch, vaak lucied geleerd en uiterst universeel. Schreef 28 dichtbundels waaronder Lofwaardig is (1959), De lichtboom (1970), De amandel van de wereld (1982) en De elegieën van Oxópetra (1991).

Classicus GUIDO DEMOEN (Roeselare, 1927) maakte een schitterende, tekstgetrouwe vertaling van Elytis’ amalgaam van droom, magie en mysterie (Het Monogram) en van Elytis’ zeven grootse serene afscheidsgedichten (Ten westen van het verdriet).