KADOC-studies 30: De ziel van een zuil

In 1945 wordt de Christelijke Volkspartij opgericht. De nieuwe partij richt zich zowel tot gelovigen als niet-gelovigen, tot Vlamingen en Walen, tot werknemers, werkgevers, zelfstandigen en boeren. Ze wil een echte volkspartij zijn, met het kerstprogramma van 1945 als leidraad. Na de Apocalyps van de Tweede Wereldoorlog is het tijd om het land weer op te bouwen. De CVP wil daarvan met een grote bezieling de bouwmeester zijn. Ze wordt bij de eerste naoorlogse verkiezingen meteen de grootste partij van het land. Op de meest cruciale momenten van de behandelde periode 1945-1968 draagt zij regeringsverantwoordelijkheid en levert zij de eerste ministers. De koningskwestie, het schoolpact, de taalwetgeving, ... op al die gewichtige gebeurtenissen speelt de CVP een hoofdrol. Maar een politieke partij is geen monolithisch blok. Politieke partijen zijn politieke systemen in miniatuur, waar het conflict om het beleid, de posities en de kiezers zich evenzeer stelt als in de ruimere politieke arena. Ook de CVP wordt gekenmerkt door facties, vleugels en tendensen die invloed willen uitoefenen op de interne besluitvorming. Bovendien moet ze rekening houden met tal van christelijke verenigingen en organisaties. De verzuiling in België is dan op haar hoogtepunt. Op een kritische en indringende wijze neemt de auteur de lezer mee in de interne besluitvorming van de CVP en legt hij er de mechanismen van bloot. Hij doorgrondt die en maakt duidelijk welke factoren kunnen leiden tot het succes of falen van een volkspartij.