Dansen met de hydra

Van de gezondheidsrisico’s van de zomertijd tot het gevaar van wensballonnen – als we de krantenkoppen mogen geloven, zijn er steeds meer gevaren om rekening mee te houden. En als we politici en bestuurders mogen geloven, kunnen en moeten we al deze gevaren zo snel mogelijk elimineren. Het idee dat we gevaren totaal kunnen oplossen door technische en wetenschappelijke inspanning ligt besloten in het maakbaarheidsgeloof. Ongeluk en pech hoeven niet langer iets noodlottigs te zijn, maar zijn zaken die voorkomen hadden kunnen worden als we maar meer hadden gedaan. Wat betekent deze manier van denken voor ons mens-zijn? Wat is de prijs van ons verlangen naar veiligheid?

Hannah Arendt voorzag het gevaar van een maatschappij die zich verschanst achter haar eigen maakbaarheidsgeloof. Als we risico’s alleen maar willen uitsluiten en hopen op verlossing van hogerhand, gaan we de verantwoordelijkheid uit de weg om samen na te denken over wat gevaar betekent. In Dansen met de hydra laat Gerben Bakker zien dat de schaduwzijden van onze controledrift dwingen tot een mentaliteitsverandering. Wie zich creatief en betekenisvol wil verhouden tot de wereld zal gevaar moeten aanvaarden en leren dansen met de monsters van onze tijd.

Gerben Bakker (1982) is docent wijsbegeerte aan de Haagse Hogeschool en onderzoeker op het gebied van ethiek en veiligheid. In 2021 promoveerde hij op het thema filosofie van de veiligheid. Hij publiceerde eerder Ethiek en veiligheid (2015) en, samen met Gert Jan Geling, Over politieke correctheid (2018, shortlist Socratesbeker).

‘Dansen met de hydra is rijk aan inzichten, theoretische exercities en denklijnen uit de filosofie, de sociologie én de veiligheidskunde. Gerben Bakker biedt een diagnose van de veiligheidsbegeerte, analyseert de drie dominante narratieven van gevaarsbeheersing en formuleert een alternatief vanuit het werk van Hannah Arendt. Door de heldere opzet staat de rijkdom van het boek de overzichtelijkheid niet in de weg.’ – Marli Huijer